JavaScript và Node.js: Năm 2023 nên chọn cái nào?

Khi mới học JavaScript, người mới bắt đầu trong ngành CNTT chắc hẳn sẽ từng gặp từ "Node.js", nhưng nó có mối liên hệ như thế nào với JavaScript? Đây là một môi trường thực thi được phát hành vào năm 2009, tuy nhiên vẫn có nhiều người chưa hiểu rõ Node.js thực chất là gì và khác với JavaScript ra sao.

Vì vậy, bài viết này sẽ giải thích sự khác biệt giữa JavaScript và Node.js tính đến năm 2023.

1. JavaScript là gì?

JavaScript là ngôn ngữ lập trình front-end được công bố lần đầu vào năm 1995, do Brendan Eich của Netscape tạo ra. Đây là ngôn ngữ kịch bản hướng đối tượng, nhẹ, dùng để xây dựng các trang web HTML động và có khả năng tương tác với người dùng. JavaScript cũng thường được sử dụng trong phát triển game và ứng dụng di động. Trước đây chỉ được dùng để phát triển trang web, nhưng hiện nay JavaScript còn được dùng để phát triển nhiều loại ứng dụng khác nhau cho Android, iOS và Windows.

Vì JavaScript khá phức tạp, các nhà phát triển đã tạo ra những framework cải tiến dựa trên JavaScript thuần, như ReactJS, AngularJS, VueJS, Express JS, để đơn giản hóa việc sử dụng. Nhờ các framework này, JavaScript giờ đây có thể được dùng cho cả phía client lẫn phía server.

1.1. Lý do nên chọn JavaScript:

• Là ngôn ngữ mã nguồn mở, nhẹ.
• JavaScript không cần biên dịch nên tốc độ xử lý nhanh.
• Được dùng cho cả phát triển front-end lẫn back-end.
• Có thể sử dụng kết hợp với các ngôn ngữ khác.
• Có thể dùng JavaScript để tạo giao diện tương tác.
• Có thể phát triển một ứng dụng hoàn chỉnh chỉ bằng JavaScript.
• JavaScript là một trong những ngôn ngữ lập trình phổ biến và được sử dụng rộng rãi nhất, do đó có một cộng đồng lập trình viên lớn sẵn sàng hỗ trợ khi bạn gặp khó khăn.
• Là ngôn ngữ rất linh hoạt, có thể dùng cho nhiều loại ứng dụng khác nhau.
• JavaScript có thể thêm HTML và thao tác với DOM.

1.2. Những hạn chế cần biết của JavaScript:

• Thư viện còn hạn chế
• JavaScript phía client không hỗ trợ ghi hoặc đọc file, chỉ vì mục đích bảo mật, và có độ an toàn thấp hơn so với Node.js.
• Chỉ một lỗi nhỏ cũng có thể làm hỏng toàn bộ trang web.
• Vì là ngôn ngữ động, lập trình viên dễ mắc lỗi lớn và việc debug cũng khó khăn hơn.
• Chỉ hỗ trợ kế thừa đơn, không hỗ trợ đa kế thừa.

2. Node.js là gì?

JavaScript ban đầu được phát triển để sử dụng ở phía client. Vì engine thực thi mã JavaScript chỉ tồn tại trong trình duyệt web, nên JavaScript chỉ có thể chạy trong trình duyệt web. Sau đó, nhiều nhà phát triển muốn sử dụng JavaScript ở phía server, nên họ đã xây dựng một môi trường thực thi mang tên Node.js sử dụng V8 engine. Node.js được Ryan Dahl phát triển vào năm 2009. Nó được ưa chuộng để xây dựng web app, ứng dụng chat thời gian thực, ứng dụng dòng lệnh, server API và microservice.

Node.js thường bị hiểu nhầm là một framework của JavaScript, nhưng thực chất đây là một môi trường thực thi mã nguồn mở có thể chạy trên hầu hết mọi hệ điều hành như Windows, Unix, Linux, Mac, và được viết bằng C, C++ và JavaScript.

2.1. Lý do nên chọn Node.js:

• Là framework nhẹ với số lượng module tối thiểu.
• Là ứng dụng đa nền tảng, nghĩa là có thể chạy trên Windows, Unix, Linux, Mac, v.v.
• Vì được xây dựng trên V8 engine, tốc độ thực thi mã cực kỳ nhanh.
• Hiệu năng cao, vì Node.js sử dụng mô hình I/O không chặn (non-blocking), hướng sự kiện (event-driven).
• Node.js có khả năng mở rộng rất cao, có thể dùng để xây dựng các ứng dụng lớn và phức tạp.

2.2. Những hạn chế cần biết của Node.js:

• Số lượng server được hỗ trợ còn ít.
• Không hỗ trợ lập trình đa luồng, nên không phù hợp để phát triển các tác vụ tốn nhiều CPU hoặc ứng dụng tính toán nặng.
• Vì API thay đổi định kỳ, lập trình viên thường phải chỉnh sửa codebase để duy trì khả năng tương thích.
• Node.js không có khả năng thêm thẻ HTML.

3. So sánh JavaScript và Node.js

Bảng dưới đây trình bày sự so sánh giữa JavaScript và Node.js.

Bảng 1. So sánh JavaScript và Node.js

4. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

• Xem thêm: Sự khác biệt giữa React.js và Node.js: 3 lựa chọn công nghệ phù hợp cho dự án

5. JavaScript và Node.js: Quyết định cuối cùng?

• JavaScript là ngôn ngữ lập trình hướng đối tượng cấp cao, nhẹ, được hầu hết mọi nhà phát triển web sử dụng để xây dựng trang web, web app, ứng dụng di động và video game.
• Có thể coi Node.js là phần mở rộng của JavaScript, vì nó cho phép JavaScript chạy bên ngoài trình duyệt và bổ sung các tính năng quan trọng giúp JavaScript mạnh mẽ hơn. Nếu bạn muốn làm việc bên ngoài trình duyệt, Node.js là lựa chọn tốt.
• JavaScript chủ yếu được dùng để phát triển web app và front-end phía client, trong khi Node.js được dùng để phát triển back-end phía server.
• JavaScript được sử dụng rộng rãi trong phát triển game và các dự án sáng tạo, vì có thể xử lý đồ họa phong phú với HTML5. JavaScript cũng thường được dùng để phát triển VR/AR và ứng dụng doanh nghiệp. Trong khi đó, Node.js vẫn còn là một framework khá mới, nên số lượng lập trình viên quen thuộc với việc dùng Node.js cho game, VR/AR hay ứng dụng doanh nghiệp còn ít.
• Đối với các dự án phát triển quy mô lớn, tính năng kiểm tra lỗi nghiêm ngặt của Node.js rất hữu ích. Ngược lại, với các dự án nhỏ cần phát triển nhanh, JavaScript — vốn không yêu cầu khai báo kiểu dữ liệu — sẽ phù hợp hơn.

6. Tổng kết

Cả JavaScript và Node.js đều là những ngôn ngữ lập trình phổ biến với cộng đồng lập trình viên lớn. Mỗi ngôn ngữ đều có ưu và nhược điểm riêng, và lựa chọn cuối cùng sẽ tùy thuộc vào nhu cầu, mục tiêu của bạn. Nếu bạn cần một ngôn ngữ có thể dùng cho cả phát triển phía server lẫn phía client, JavaScript là lựa chọn tốt. Tuy nhiên, nếu bạn cần một ngôn ngữ được thiết kế riêng cho phát triển phía server, Node.js sẽ là lựa chọn tốt hơn.

　Miichisoft là công ty công nghệ Việt Nam có thế mạnh về phát triển web và ứng dụng di động, đã hỗ trợ nhiều khách hàng Nhật Bản trong các dự án phát triển đa nền tảng. Với đội ngũ lập trình viên giàu kinh nghiệm về JavaScript, Node.js và nhiều công nghệ khác, chúng tôi đã phát triển tổng cộng hơn 150 dự án, trong đó có các dự án ứng dụng di động đạt hơn 1 triệu lượt tải và sử dụng. Nếu bạn quan tâm đến phát triển đa nền tảng hoặc ứng dụng di động, hãy liên hệ với chúng tôi.